Günün Klasiği (Arşiv)

Emerson, Lake & Palmer’ın progresif rock tarihinde en iddialı ve tartışmalı işlerinden biri olarak öne çıkan Tarkus albümü, bugün 55 yaşına bastı. Özellikle albümün merkezini oluşturan 20 dakikalık konsept parçası, ELP’nin teknik virtüözlüğünü en güzel şekikde sergileyen eserlerinden biridir. Grubun dağılma noktasına gelmesine sebep olan Emerson ve Lake arasındaki ciddi fikir ayrılıkları, sonuç olarak albümün hem zengin tarz çeşitliliğiyle değerini her daim korumasına, hem de ticari başarıya ulaşmasına sebep olmuştu.

Bugün muhteşem Rush üçlüsünün elinden çıkma son uzun çalar Clockwork Angels‘ın 14. yaşgünü. Hem modern hem de klasik Rush kimliğini taşıyarak güçlü bir sentez yaratan albüm, böylelikle grubun geç döneminde ulaştığı yaratıcı zirvelerden biri haline gelerek özel bir yere sahip oldu. Neil Peart’ın distopik bir evrende geçen sözleri ve kendine has davul tuşeleri, Alex Lifeson’ın gitar dokuları ve Geddy Lee’nin basıyla yarattığı karakteristik enerjisiyle dört başı mamur bir Rush klasiği.

Hem melodik hem deneysel yönleriyle Canterbury sahnesinin en parlak ama kısa ömürlü örneklerinden biri olan Khan’ın tek albümü Space Shanty, 54 yıl önce bugün yayınlanmıştı. Her ikisini de 5 km öteden duysanız tanıyacağınız karakteristik halleriyle Steve Hillage’ın gitarı ve Dave Stewart’ın klavye dokunuşları caz, saykedelik ve progresif rock harmanını uzay temalı bir hikâyeyle başarılı bir şekilde birleştirerek, Canterbury sound’unun gelişiminde önemli bir halka görevi görmüştü.

1967 yılında, aralarında Vangelis ve Demis Roussos’un da bulunduğu bir grup genç Yunan müzisyen, üç albümlük kısa serüvenlerine rağmen dünya çapında büyük ses getirdi. Bu müzisyenlerden başta klavye olmak üzere birçok enstrümanın icracısı Vangelis, sonrasında Chariots of Fire, Blade Runner ve 1492 gibi dev film müziklerine imza attı. Demis Roussos ise 70’lerin en popüler seslerinden biri olmayı başardı. Grubun en büyük eseri olan ve Haziran 1972’de yayımlanan üçüncü albümleri 666’nın hemen ardından dağılmalarının nedeni de tam olarak bu farklı yolların altında yatıyor. Besteci Vangelis ile söz yazarı Costas Ferris’in deneysel vizyonu, Demis Roussos ve diğer üyelerin pop odaklı yaklaşımıyla çatışınca albüm gecikmeli olarak yayımlandı ve ilk çıktığında ticari başarı elde edemeyince ayrılık kaçınılmaz oldu. Oysa Vangelis’in vizyoner müzikleri ve Ferris’in sözleriyle, Yuhanna’nın Vahyi’nden esinlenerek apokaliptik bir sirki sahneye taşıyan bu deneysel progresif rock başyapıtı zamanla hak ettiği değeri gördü; olansa potansiyelini tam olarak yansıtamadan sona ermiş olan bu değerli bir birliktelliğe oldu.

Anathema’nın doom metal köklerinden tamamen uzaklaşıp, yoğun melodiler, orkestral düzenlemeler ve duygusal vokallerle bezeli atmosferik progresif rock’a geçişini tamamladığı We’re Here Because We’re Here, 16. yılında! Adını I. Dünya Savaşı’nda askerlerin söylediği şarkıdan alan albüm, varoluşun anlamsızlığına vurgu yapan temasını ön plana çıkarıyor. Daniel Cavanagh’ın güçlü bestelerinin, Steven Wilson’ın titiz prodüksiyonuyla buluşmasıyla ortaya çıkan bu başyapıtın doğum günü kutlu olsun.

Peter Gabriel’in Genesis sonrası dönemde bağımsız ve yenilikçi bir sanatçı olarak konumlanmasında en önemli rolü oynayan, kendi adını taşıyan üçüncü albümü — nam-ı diğer Melt — 46 yıl önce bugün yayımlanmıştı. Hem Biko ve Games Without Frontiers gibi parçalardaki politik, hem de No Self Control ve Not One of Us gibilerindeki deneysel yönleriyle vizyoner müzisyenin en büyük sanatsal sıçraması olarak kabul edilen albüm, şarkıları önce ritim üzerine kuran yaklaşımı ve prodüksiyon teknikleriyle 1980’ler boyunca rock müziğinde kalıcı bir etki yaratmıştı. Hipgnosis tarafından tasarlanan “eriyen yüz” kapak görseliyse, albüme “Melt” takma adını kazandırdı.

7 ve 8 Eylül 1998’de iki gece arka arkaya Iron Maiden’ı nihayet canlı izleme şansına eriştikten sonra, serdeki gençlik heyecanıyla kaldıkları otelin lobisine bir grupla beraber dalmış ve Janick Gers ile Blaze Bayley’e teşekkürlerimizi iletip imzalarını almıştık. Blaze’in yüzünden düşen bir parçaydı. Belki başka bir sebeptendi, ama belki de tam da o sıralar gruptan ayrılığı konuşuluyordu. Sonrası, ilkbahar geldiğinde ise nihayet Adrian Smith ve Bruce Dickinson’ın yuvaya döndüğü haberi düşmüştü. Özellikle The X Factor ve ilk canlı konser deneyimimden dolayı Blaze’in bendeki yeri de ayrıydı; ancak kabul etmek gerekir ki Maiden tarihinin en güçlü kadrosuna kavuşmuştu. Ertesi sene ise tam da bugün, 26. doğum gününü kutladığımız Brave New World geldi ve Blaze döneminde ilk örneklerini verdikleri epik şarkı yapıları ve progresif dokularının yanı sıra muhteşem altılının sinerjisiyle Iron Maiden’ın yeni milenyumu başlamış oldu.

Sert rifleri, karmaşık ritimleri ve enerjik yapısıyla Mastodon’un ilk albümü olarak sludge/progresif metal sahnesinde güçlü bir giriş yaptığı Remission bugün 24 yaşında. Albümün ve Mastodon’un modern metali en önemli davulcularından olan Brann Dailor için anlamı için onun sözlerine kula verelim:

“Ben 15 yaşındayken kız kardeşim intihar etti (o 14 yaşındaydı)… O acıyı hiçbir yere koyamadım. İçimde taşıdığım bir yük oldu hep. Onu kaybetmenin acısı daima oradaydı. Today Is the Day ile çok fazla öfke vardı. Ondan sonra artık öfkeli olmak istemedim. Mastodon’da çalmaya başlayıp Atlanta’ya taşındığımda büyük bir kişisel iyileşme yaşadım. Mastodon’un bunda büyük payı vardı. Albümün adının Remission olmasının ana sebeplerinden biri de bu. Remission affetmek ve iyileşmek demek. Mastodon bana bunu yaptı: Hayatımda yaşanan birçok şeyi affetmemi sağladı.”*

* Lollipop dergisi 2004

Big Big Train’in hikâye odaklı senfonik progresif rock vizyonunu yansıtan ve David Longdon’ın vokalde olduğuyğkseliş döneminin en önemli çalışmalardan biri olan Folklore, 10 yıl önce yayınlanmıştı. Rachel Hall (keman, çello, vokal) ve Rikard Sjöblom’un (gitar, klavye, vokal) ilk kez kadroda yer aldığı ve gruba ilk kez bir liste başarısı getiren albümde, hit olan isim parçası dışında The Transit of Venus Across the Sun, Wassail ve Brooklands gibi leziz örnekler de yer alıyor.

The Beatles’ın saykedelik döneminin zirvesi ve stüdyo teknolojisinin sınırlarını zorlayarak saykedelik sesler için yenilikçi prodüksiyon teknikleri sunmasıyla hem progresif hem de popüler müzikte – her şeyin olmasa da – bir çok şeyin başlaması veya yol alması konusunda önemli bir dönüm noktası oluşturan albümü Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’in altmış yaşını devirmesine sadece bir sene kaldı. Dönemin kültürel ikonlarıyla dolu bir kolajın ve her bir Beatle’ın akıllara kazınan kostümlerinin yer aldığı ikonik kapağıyla ayrıca hafızalara kazınan albüm, rock müziğin sanatsal bir form olarak kabul edilmesinde dönüm noktası oldu.