Gong - Bright Spirit

Daevid Allen’ın “ışıldayan ruhu” Soft Machine’in Thirteen’iyle beraber bu kez de aynı gün yayınlanan Bright Spirit üzerinden geziniyor!

Bu yazıya, bir önceki incelemem olan Soft Machine Thirteen albümünü bıraktığımız yerden – yani en sonundaki Daevid Allen güzellemesi Daevid’s Special Cuppa’dan – başlamak en doğrusu olur diye düşündüm. Ne de olsa kurucusu olduğu Sof Machine’den bir albümde bile yer alamadan ayrılan bu önemli müzisyen, asıl izini ve mirasını Gong’ta oluşturmuştu. Mirasını diyorum çünkü, tam zamanlı olarak yer aldığı son Gong albümü 2014 tarihli I See You‘da ilk kez bir araya getirdiği ekip neredeyse hiç değişmeden bugüne kadar kendini korudu ve belki de Gong’un en uzun soluklu kadrosu haline geldi.

Tıpkı Soft Machine’de Theo Travis’in yaptığı gibi, Daevid Allen’ın meydana getirdiği Gong’un bu son halini de, ağırlıklı olarak bu yeni dönemden bir müzisyen, Kavus Torabi yönlendiriyor. Kim bilir Daevid belki de aynı durumu 2000’li yılların başında Gong’ta yer alan Theo Travis için düşünüyordu ve o sonradan gruptan ayrılınca yerini Kavus Torabi aldı. Müzisyenin kullanılmayan bir kaydından yola çıkan Daevid’s Special Cuppa parçasından da anlayacağımız üzere araları da bozuk ayrılmadıklarına göre, kanımca hiç de fena da olmamış. Zira Travis’in John Etheridge’le ortaklaşa yürüttüğü Soft Machine’i ve Torabi’nin Gong’u, Canterbury geleneğinden gelme iki köklü grup olarak daha uzun yıllar yaşayacak gibi duruyor. Umarım öyle olur.

Albüme gelecek olursak doğaçlamalara dayanan daha serbest formda bir iş olarak elbette ki adı gibi bu “ışıldayan ruhu” daha yoğun taşıyor. Grup yoğun takvimde kısa sürede kotarılan kayıtların zorlayıcı olduğunu söylüyor ama sonuca bakacak olursak buna değmiş gibi. Ne de olsa bana göre ortada grubun Ascension Üçlemesi olarak tanımladığı son üç albümün en iyisi diyebileceğimiz bir iş var.  Grubun beyanını esas alırsak, 2019 tarihli The Universe Also Collapses bu üçlemede yıldızları, Unending Ascending ayı, Bright Spirit de suyu temsil ediyor. Bu üç kavramın hangi noktada birleştiğiyse size kalmış.

Albümün yıldız parçalarından biri şüphesiz en başta yer alan ve en uzun süreye sahip olan Dream of Mine. Kullanılan enstümanları ve melodileriyle bizim buralardaki kutlamadan çıkmış havasında hissetiren parça, şüphesiz bu havalara daha az aşina olduklarından yabancıları bizden daha çok etkilemiştir. Bu parçayı bestecisinin İran kökenli Kavus Torabi’nin varlığına bağlamak mümkün. O ise daha çok gençliğinde kendisini ilk etkileyen parçalardan olan Rainbow’un Stargazer’ındaki gibi bir hava yaratmak istediğini söylüyor. Bunu nispeten başardığınıysa söylemek mümkün.

Hemen arkasındansa, Gong’un imzası olarak görülen gitar numaralarıyla dolu Mantivule geliyor. Tarih boyunca pekçok telli enstrümanda kullanılan ‘glissando’ tekniğini elektro gitara taşıyan Gong, bu sayede bunu imzası haline getirmiş ve sonrasında gelen pek çok gruba ilham kaynağı olmuştu. Grubun en uzun soluklu gitaristi Steve Hillage’ın “gördüğüm en iyi ‘glissando’ müzisyeni” diyerek Fabio Golfetti’yi övmesininse hiç de boşuna olmadığını bu parça sayesinde anlıyorsunuz.

Aynı havada devam eden tekli olarak da yayınlanan The Wonderment‘ı da dikkat çeken parçalar arasında görebiliriz elbette ama albüme adını veren ve sürekli tekrar edilen Spirit Bright dizelerinin daha iyi durduğu ve daha ruhani bir havaya bürünmüş bir parça var bana göre. O da en sondaki Eternal Hand. Hem de kapanış hissiyatını da başarıyla vermesiyle bir adım önde duruyor. Albümün kalanıysa bildiğimiz Gong’un icrası havasında devam ediyor ve ortaya başarıyla kotarılmış, hatta belki de grup adına son dönemlerin en iyisi olarak sayabileceğimiz bir albüm çıkıyor. Thirteen‘i bir adım önde görsem de Daevid Allen parantezine alınabilecek müzisyenlerden oluşan, aynı gelenekten gelen iki köklü gruptan aynı gün böyyle leziz iki albüm yayınlanması mutluluk verici. Üstelik yazın bir de ortak konser vereceklermiş Keşke böyle bir konseri bizler de deneyimleyebilseydik.

Yani anlayacağınız “ışıldayan ruh” yaşamaya devam ediyor. Daha nice albümlere…